آداب و رسوم مردم گیلان ,آیینها و مراسمی که در طول زندگی یک فرد انجام می شود ومحور انجام آن، فرد انسان است.
در این بخش آیینها و مراسمی انجام می گیرد که به مقاطع مختلف زندگی یک فرد, از تولد تا مرگ مربوط می شود.با ما همراه باشید .
آداب و رسوم مردم گیلان
آداب و رسوم مردم گیلان
از جمله این مراسم در گیلان: مراسم فرزند خواهی و آداب و رسم های تولد؛
گاز فروشان« دندون فروشان», ختنه سوران و آیین ازدواج؛ عقد کنان,
حنابندان ، گیشه بری و آداب ومراسم سوگواری است .
آداب و مراسم سوگواری آیین ها و مراسمی است که در انتهای عمر یک انسان برگزار می شود.
بنا براعتقاد به معاد و وجود جهانی دیگر ،در هر نقطه از ایران و جهان،
مراسم خاصی را برای فراد مرده برگزار می کنند
که ریشه در اعتقادات و دستورات دینی و مذهبی مردم آن منطقه دارد .
از برگزاری این گونه مراسم دوهدف مد نظر است: یکی طلب آمرزش و آرامش برای روح شخص
درگذشته{جنبه اعتقادی} ،و دیگری به منظور همراهی و همدردی با بازماندگان
و حفظ احترام و رعایت شئون خانواده{جنبه اعتقادی} می باشد.
آداب و رسوم مردم گیلان
۲- آیینها و مراسمی که در گردش یک سال قمری برگزار می شود
و برگزاری آنها به یک روز معین از سال بستگی دارد. از قبیل: شب اول ماه,
ماه محرم و روز عاشورا, اعتقادات و رسوم ماه رمضان(عید فطر), ماه رجب,
نیمه شعبان,عید قربان وعید قدیر.
درمراسم ماه محرم و عزاداریهای مربوط به آن،روضه خوانی ، دسته گردانی و تعزیه خوانی ،
۳ گونه عمده مراسم عزاداری است. تعزیه از مهمترین ،
پرشورترین و پر جاذبه ترین مراسم سنتی – مذهبی و درعین حال کامل ترین گونه نمایش سنتی و مردمی ایران است.
تعزیه در گیلان،هم در روزهای سوگواری امام حسین ‹ ع› و هم در برخی از ماهها برگزار می شود،
به ویژه در روستاها دو ماه آخر تابستان و فصل پایان کار و فعالیتهای زراعی ،
هنگام رواج تعزیه خوانی است که از جهت روش و شیوه اجرا و نوع تعزیه نامه زیر نفوذ و تاثیر قزوین است.
درشهرهای گیلان تعزیه خوانان محلی هستند. مکان خاصی برای اجرای تعزیه ساخته نشده است ،
بلکه در فضای باز جلوی مسجدها (تکیه)،این گونه مجالس تعزیه برگزار می شود.
مانند: تکیه سردار معتمد در سنگر و تکیه چارده.
۳-آیینها و مراسمی که در گردش یک سال خورشیدی برگزار می شود.
۴-آیینها و مراسمی که در رابطه با فعالیتهای تولیدی و معشیتی انجام می شود.
| مزایا | معایب |
|---|---|
| حفظ هویت فرهنگی و بومی مردم گیلان | برخی رسوم با سبک زندگی مدرن و شهری سازگاری کامل ندارند |
| تقویت همبستگی خانوادگی و روابط اجتماعی محلی | هزینهبر بودن بعضی مراسم سنتی و آیینها |
| انتقال زبانها و گویشهای گیلکی و تالشی به نسلهای جدید | کمرنگ شدن برخی آیینها در میان نسل جوان |
| ارتباط عمیق آداب با طبیعت، کشاورزی و زندگی روستایی | کاهش اجرای برخی آیینها به دلیل تغییر شیوه معیشت |
| ثبت میراث فرهنگی از طریق موسیقی، پوشش و خوراک محلی | تأثیر فرهنگهای بیرونی و گردشگری بر رسوم بومی |
مراسم ازدواج
۱- گیشه بری:
بردن عروس به خانه داماد را به اصطلاح گیشه بری می گویند ،
که با هیجان ترین قسمت از مراسم عروسی و نقطه اوج این مراسم است.
در این هنگام صدای سازونقاره, ترانه خوانی و مبارکباد فضا را آکنده می کند.
اما گویی درضمیرفرهنگ جامعه نیز ، همانند عروس که دارای دلی نگران و غم اندوه
خداحفظی از دوران کودکی و نوجوانی)دختری(خود در خانه پدر است , دل نگرانی و تشویش وجود دارد
و بنا به رسم، به صورتهای مختلف برای عروس بخت و اقبال خوب آرزو می کنند.
– نحوه اجرای گیشه بری در مناطق مختلف :
در گیلان در مناطق مختلف مراسم گیشه بری با شیوه های خاصی انجام می گیرد.
در شرق گیلان, نهالی را که از خانه پدر عروس کنده اند، همراهش می کنند
و این نهال را عروس و داماد، با هم در خانه داماد می کارند. در بعضی از روستاهای غرب و شرق گبلان،
مادر عروس پای خروسی را که از مادر داماد گرفته، با رشته های رنگین ابریشمین به پای مرغ می بندد
و آن مرغوخروس را با عروس همراه می کنند, تا در خانه داماد بند از پای آن بر گیرند
و در لانه ای که آماده کرده اند،جایشان دهند.
در خیلی از نقاط گیلان نان وآرد را در سفره ای ،
به کمر عروس می بندند تا با خود خیر و برکت به همراه داشته باشدو به این ترتیب عروس عازم خانه بخت می شود،
اما قبل از آنکه پا رااز خانه بیرون بگذارد, در هر منطقه بنا به رسم ,
برادر یا دایی عروس جلوی در را می گیرد تا چیزی از عروس بگیرد ،
و به آنچه دریفت کرده ؛ درسری(در ماسال) ودائیانه(در نومندان و شرق گیلان) می گویند .
مراسم ازدواج
اگر راه خانه داماد نزدیک باشد. عروس را پیاده می برند و اگر راه دور باشد،
مرکبش اسبی مزین و آراسته خواهد بود که البته باید نر و اخته نکرده باشد.
در مناطق شرق گیلان( روستاهای کوهستانی دیلمان )،
عروس از هر جوی آب روان که بگذرد ،بخشی از مهریه خود را به حضرت فاطمه الزهرا‹س› می بخشد
و جمع این بخششها را ازمهریه او کم می کنند. در نیمه راه ،
داماد با دو تن ساقدوس و سلدوش به پیشواز عروس می آید و یک نارنج ،
پرتقال و سیب یا یک تکه قند به طرف عروس پرتاب می کند
که مفهوم برکت خواهی و طلب نیک بختی درآن نهفته است. مراسم داماد قاپان.
نتیجه گیری
آداب و رسوم مردم گیلان بازتابی از پیوند عمیق انسان با طبیعت، زندگی جمعی و هویت بومی این منطقه است. با وجود تغییرات اجتماعی و سبک زندگی مدرن، این آیینها همچنان نقش مهمی در حفظ فرهنگ محلی، تقویت روابط اجتماعی و انتقال میراث ارزشمند گیلان به نسلهای آینده دارند.
گیلکی و تالشی.
زندگی کشاورزی و روستایی.
ریتم شاد و الهامگرفته از طبیعت.
بخش مهمی از هویت فرهنگی استان هستند.
حفظ هویت فرهنگی و انتقال سنتها به نسلهای آینده.
منبع:gilane-ma1.blogfa.com
مراسم ازدواج
آداب و رسوم مردم گیلان آداب و رسوم مردم گیلان آداب و رسوم مردم گیلان آداب و رسوم مردم گیلان آداب و رسوم مردم گیلان آداب و رسوم مردم گیلان آداب و رسوم مردم گیلان آداب و رسوم مردم گیلان آداب و رسوم مردم گیلان آداب و رسوم مردم گیلان آداب و رسوم مردم گیلان آداب و رسوم مردم گیلان